Buurttuincafé 2017...Verslag van de samentuindag te Gent op 28/01

Buurttuincafé 2017...Verslag van de samentuindag te Gent op 28/01

De aftrap van het Buurtmoestuincafé-seizoen 2017 werd gegeven op zaterdag 28 januari 2017 In samenwerking met VELT was dit meteen ook het decor voor  de vijfde trefdag samentuinen in Gent, op de Basisschool MPI de Oase in de Voskenslaan.

Rond 10u trok Low impact Moestuinman van leer tegen kwistige glyfosaatspuiters en kreeg de talrijk aanwezige samentuinders vanuit alle hoeken in Vlaanderen en Nederland stevig aan het lachen.  

Ik herinner me vooral de wiebelbuikwiedeg en het zeer aanstekelijke protestlied tegen glyfosaat.

De aangename toon was gezet…

Meteen daarna trokken de verschillende groepjes naar hun workshop. Deze keuzes waren er in de aanbieding...

A. 2020 pesticidevrij, wat te doen met een spuiter in je samentuin?

Door Geert Gommers (medewerker tuin - Velt) en Pieter Desmedt (stagiair - Velt)

Je buurman in de volkstuin spuit met een selectieve onkruidbestrijder alle madeliefjes en klavers weg op het breed graspad in de volkstuin. Wat nu? In deze interactieve workshop bekijk je hoe je best omgaat met de spuiter. Pieter en Geert zorgen voor de omkadering, jij zorgt voor de inhoud. Je zal merken dat je heel wat kwaliteiten in je hebt om de spuiter te overtuigen. Als afsluiter overtuig je met de opgedane kennis een echte spuiter.

B. Permacultuur

Door Bert Dhondt (Het Voedselbos Vzw) en Diëgo Van De Keere (Anupana)

'Verenig eerder dan te scheiden' is een belangrijk permacultuurprincipe. In deze sessie ontdek je tijdens een speelse, interactieve introductie de basics van permacultuur en waarom het zo moeilijk is om het concept in een definitie te gieten.  Daarna lichten Bert en Diëgo vanuit hun praktijk als buurtmoestuinbegeleiders voor  'Gent en Garde' toe wat permacultuur kan betekenen in en rond de samentuin.  Om al deze ideeën en indrukken te verwerken, kijk je als afsluiter nog eens door een permacultuur-bril naar je eigen samentuin.

C. Samen sterk: Durf te vragen!

Door Katrin Derboven (Durf Te Vragen!) en Riet Janssen (medewerker beweging - Velt)

Een samentuin staat of valt met de inzet van vele vrijwilligers. Daar knelt soms het schoentje. Draagt iedereen mee bij aan de samentuin? Hoe krijg en hou je de tuiniers geëngageerd? Met de methodiek van Durf Te Vragen gaan we creatief en gedurfd op zoek naar oplossingen.

D. Fruit in de samentuin

Door Françoise Desmet (Grootfruitlesgever – Velt) en Jasmien Wildemeersch (auteur ‘Appel, peer en meer’)

Bessen, appelbomen, en andere lekkers kunnen heel goed passen in een samentuin. Hoe deel je de aanplant, de zorg en vooral de oogst van een gezamenlijke fruittuin?

E. Tuinieren met mensen in kansarmoede

Door Dorien Pelckmans (medewerker samentuinen – Velt) en Staf Coertjes (trekker samentuin Bonenakkers)

Samen met CEDES ging Velt op zoek naar mogelijkheden en kansen om iedereen zich thuis te laten voelen in een samentuin. Na een grondig onderzoek van onze huidige manier van werken gaf CEDES tal van aanbevelingen. Dit gaat van het aanpassen van de infoborden tot het herwerken van onze algemene aanpak en lesmethoden. Tijdens deze sessie deelt Dorien graag de opgedane ervaring.

PERMACULTUURWORKSHOP

Ik was zelf niet aanwezig bij de andere workshops vandaar een verslag van de workshop permacultuur. Heel kort samengevat kunnen we stellen dat permacultuur heel erg populair is, een zeer grote aantrekkingskracht uitoefent op samentuinders en er steeds meer permaculturparadijsjes in onwtikkeling zijn. We stelden aan de hand van een powerpoint met voorbeelden uit de Gentse samentuinen de principes van permacultuur voor en hoe je daar praktisch mee aan de slag kan gaan. Er werd ijverig genoteerd en gestolen met de ogen. Heerlijk hoe voorbeelden en praktische oplossingen inspirerend werken en mensen haast van hun stoel wiebelen van popelend enthousiasme om hun samentuin verder vorm te geven met takkenwallen, sneukelbosjes, schaduwplanten en bodembedekkers en de creativiteit van permacultuur hun tuin willen binnenhalen. Veel mensen houden van de kringloopgedachte en het ontwikkelen van een echt ecosysteem volgens de permacultuurprincipes. “Het klopt” “Dit brengt alles samen waar ik al zo lang mee bezig ben; “ het waren enkele van de fijne opmerkingen tijdens deze workshop. Maar is permacultuur dan enkel rozengeur en glimwormengeschijn?

Een grote beperking aan het permacultuursysteem is het kennisintensieve. Een complex ecosysteem begeleiden vraagt goede observatiezintuigen en een basiskennis plantenkennis en groene vingers helpen serieus. Niet elke startende tuinier heeft die basiskennis en dan kan de veelheid aan info en verschillende visies wel eens gewoon teveel chaos zijn in een samentuin.

Het overzicht van ecologisch tuinieren, met mooie perkjes volgens de gewasgroepen en een teeltrotatie geeft structuur, bouwt op jarenlange ervaring en geeft houvast voor de gekendere groenten.

Verenig eerder dan te scheiden…

En weer blijkt het probleem de oplossing te zijn. het is geen of of verhaal, je moet niet kiezen tussen ecologisch tuinieren met éénjarigen of permacultuur. Mensen willen niet enkel een stukje moestuin maar ook een deel samentuin, de beleving van het samenzijn, samen eten in de tuin, samen spelen met jong en oud. Meestal is er meer dan plaats genoeg om ook met de randen, de aanpalende speeltuin, omliggende tuinen, een aangrenzend sportterrein of een boomgaard aan de slag te gaan. Op die “verloren hoekjes” blijkt permacultuur perfect te werken. En wat je daar zonder veel extra moeite leert kan je stap voor stap toepassen op de rest van je (samen)tuin.

Wat ook sterk leefde in de groep was het feit dat mensen niet zozeer de grootste stukken van de tuin willen om te bewerken. Vaak gaat het vooral om de beleving en lopen beginnende tuiniers tegen de berg werk aan die een grote moestuin met zich meebrengt in de loop van het seizoen, vaak net op het moment dat er vakantie werd gepland naar een nog mooier land in de zomermaanden…

Als organisator van zo’n samentuinen is het dus heel belangrijk de motivatie van de tuiniers op peil te houden. Samen leuke dingen doen, informatie delen, oogst en recepten delen en gewoon samen koken blijkt veruit het meest effectief in “tuinbinding”. Maar tuiniersbezettingen wisselen en ook dat is een deel van het systeem dat een samentuin is. Net als de natuur moet die groep rustigaan zijn evenwicht hervinden.

We konden blijven doorgaan maar de knorrende magen deden ons afronden met een tweegesprek over de permacultuurprincipes in eigen (samen)tuin.

Middagpauze

Enkele ecokoks serveerden een heerlijke lunch op basis van voedseloverschotten. Het eten was overheerlijk en na de uitleg over de herkomst ervan voelde samen onze voetafdruk verkleinen nog nooit zo lekker en leuk. De middagpauze was ook het ideale moment om te netwerken. Samentuinders uit heel Vlaanderen en Nederland samenbrengen geeft zo’n apart sfeertje. Er was nog lang niet uitgepraat maar gelukkig gingen adressen en telefoonnummers heel vlot van hier naar daar over tafel.

Praatcafé

In de namiddag werd het concept anders, een aantal praatcafé’s werden ingericht en op deze thema’s werd dieper ingegaan… je vindt hieronder hoe ze weden aangekondigd.

Het drakennest - locatiebezoek

Door Diëgo Van De Keere (Anupana iov. Gent en garde)

De leerlingen van de Oase brengen 1 dag per week een bezoek aan de tuin ‘het Drakennest’. In de tuin komen ze in contact met de natuur en gaan ze op zoek naar de oorsprong van voedsel. Het Drakennest - voorheen 'De Groenen Draak' - is een sociaal-ecologisch permacultuurproject dat sinds begin 2016 beheerd wordt door VZW Get Cultured. Ook buurtbewoners zijn nauw betrokken bij de tuin.

Netwerk van tuinen in de stad

Door Bert Dhondt (Het Voedselbos Vzw iov Gent en Garde)

Het project buurtmoestuin- en schoolmoestuinbegeleiding vanuit de Stad Gent loopt intussen 3 jaar. Veel van deze tuinen zijn een tijdelijke invulling met een snelle dynamiek. Hoe kan je steeds terugkerende vragen voor zijn en vlot beantwoorden? Is er voordeel te halen van een samenwerkend netwerk in de stad tussen de verschillende buurtmoestuinen? Wat loopt goed en wat zijn de valkuilen? En hoe pakken andere steden dat aan? In deze sessie voor stadstuiniers en netwerkvormers vind je inspiratie en praktijkvoorbeelden.

Is jouw grond gezond voor eigen kweek

Door Geert Gommers (medewerker tuin – Velt, projectmedewerker www.gezonduiteigengrond.be)

Je hebt eindelijk een perceeltje op oog waar je groenten kan telen. Maar... hoe weet je of de grond niet vervuild is? Over welke stoffen gaat het? En hoe kun je hun impact beperken? Kies je om te tuinieren in vollegrond of -veiligheidshalve- in verhoogde bakken met aangevoerde, propere grond? Geert helpt je graag op weg!

Tuinreglement

Door Frank Petit-Jean (medewerker samentuinen - Velt)

In deze sessie delen we onze ervaringen en vragen over het tuinreglement. Een tuinreglement opmaken is altijd maatwerk en het is aangepast aan de aard en verwachtingen van de groep samentuiniers. Het kan streng zijn of soepel. Uitgebreid of beknopt. Een reglement veronderstelt ook duidelijke communicatie en toezicht op de naleving ervan. En is het eigenlijk steeds nodig?

Juridisch statuut van jouw samentuin? Velt-werkgroep worden!

Door Riet Janssen (medewerker - Velt)

Ben je met je samentuin op zoek naar een juridisch statuut? De mogelijkheden zijn divers. Riet vertelt jullie hoe jouw samentuin werkgroep van Velt kan worden. Je functioneert dan autonoom en toch onder de vlag van Velt.

Samenkoken in de samentuin

Samenkoken is een boeiend socio-ecologisch project: een groep mensen maakt regelmatig samen een eco-maaltijd. Dat doen we met oogst(overschotten) van de bioboer en/of de (samen)tuin in de buurt. Maar hoe begin je hier aan? Deze ecokok zet je met plezier op weg.

Netwerk van tuinen in de stad

Door Bert Dhondt (Het Voedselbos Vzw iov Gent en Garde)

Na drie jaar buurtmoestuinbegeleiding in Gent en Garde is het tijd om eens te buigen over de versterking van dit netwerk. De aanwezigen in deze praatgroep keken met grote ogen naar het forum dat Gent en Garde biedt om moestuinders samen te brengen en te ondersteunen. Deeltuindates organiseren, grond en tuinier met elkaar in contact brengen, teelttips allerhande, zaadzoekertjes, en zelfs recepten worden uitgewisseld. De hoeveelheid bolletjes op de overzichtskaart maakte velen bijna jaloers.

Een gloeiend heet thema was de ondersteuning van lokale initiatieven vanuit de plaatselijke politiek en het verschil dat dat maakt als er steun is ipv tegenwerking. De overvloed aan tuinierende mensen in de stad en het gebrek aan grond en de vele gronden maar vooral schaarste aan samentuinders op het platteland werd door iedereen vastgesteld en we zochten naar mogelijkheden.

Iedereen was het ook eens dat de stadslandbouwinitiatieven alleen niet de vele stedelingen zullen voeden maar heel erg noodzakelijk zijn in bewustmaking en ook vele mensen klaarmaken als klant voor lokale CSA en korte keten boeren.

De bruisende steun vanuit een stad als Gent is heel fijn en dynamiserend maar het brengt ook de vraag mee hoe je dat alles kan organiseren in een koepel.

Er kwam een heel interessante discussie op gang over de functie en zin van zo’n koepel. Vele burgerinitiatieven willen net geen betutteling en lekker vrij hun ding doen terwijl anderzijds heel erg waardevolle ondersteuning zowel logistiek als communicatief tot zelfs subsidies kan deze projecten een permanenter en steviger karakter geven. De bruisende en snel wisselende stadsdynamiek vraagt andere organisatievormen.

We zijn even aan het dromen geslagen. Van netwerken, lappendekens van kleine voedselproducerende terreinen de hele stad door en een gordel van grotere voedselproducerende initiatieven aan de stadsrand. Met verse markten, korte keten afzet tot in het hart van de stad. Kleinschalige korte keten verwerking botst vaak op regelgeving en een te grote schaalgrootte om de sprong naar meer te maken. Een verwerkingskeuken, ontmoetingsruimtes, markten die kleine producenten samenbrengen met hun klanten. De verschuiving van consument naar producent. Iedereen aan tafel werd er wild van en misschien lijkt het in sommige steden nog heel veraf. Maar de tientallen deelnemers aan dit samentuin-evenement gingen vurig enthousiast en opgeladen naar huis. Ongetwijfeld werden hier weer zaadjes gelegd die rustig zullen ontkiemen in lokale tuinen.

Wij hebben alvast enorm genoten van dit eerste buurtmoestuincafé van 2017. Nu de groene vingers onhoudbaar jeuken om ook te zaaien en te wroeten in de moestuingrond nog net de tijd om deze data in jullie agenda te plannen.

In 2017 komen er wel 6 van deze buurtmoestuincafé’s. Om de lopende initiatieven te versterken, elkaar te ondersteunen en bovenal meer en lekkerdere Gentse groenten op te leveren. We hebben daarbij steeds de focus op een bepaald thema. Hier vind je de link naar de flyer en de volgende data.  Volgende afspraak

De buurttuin ontwaakt op ‘De Site’ 18 maart van 10 - 12.30 uur, Jozef II-straat 104 - 9000 Gent

Wat gaan we doen? Het eerste vroege lentezonnetje kondigt het nieuwe moestuinseizoen aan - voorzaaien, verspenen, en uitdunnen zijn dagelijkse kost. Tijdens deze editie gaat het vooral over de grond van de zaak en over hoe je je frêle plantgoed een vliegende start kunt geven.

foto's: VELT

 

1 Reactie
Reageer

Buurtmoestuinbegeleiding

33 leden
sinds 18/06/2015
Buurtmoestuinbegeleiding

In deze groep kunnen jullie ervaringen, ideeën, tips... uitwisselen met de andere buurtinitiatieven die we begeleidden vanuit Stad Gent. Ook kunnen er eventueel afspraken gemaakt worden rond samenaankopen, gedeeld gebruik van materiaal, uitwisseling van kennis en vaardigheden... Laat je gaan, en zet zeker ook je project op de kaart!

Willen jullie ook een buurtmoestuin opstarten of moestuinbegeleiding krijgen? Stuur een mailtje naar info@gentklimaatstad.be.

 


Nieuws

Heb je iets aan te kondigen? Een leuk recept ontdekt of een blogpost die je wil delen? Een boeiend artikel ontdekt over voeding? Publiceer het hier!