Keuzestress!!

Keuzestress!!

De lente komt dichterbij.  Zadenruilbeurzen schieten als paddenstoelen uit de grond.  Hele horden tuiniers azen op een nieuwe aanwinst.  Tomaten, pepers, wortelen en sla in allerlei smaken, vormen en kleuren.  Tientallen soorten aardappelen.  Snijbiet en pompoen in alle kleuren van de regenboog.  Onze tuinierende voorouders hebben ons een rijke erfenis nagelaten.  Zeker wanneer je beseft dat het overgrote deel van alle door de mens veredelde rassen gedurende de voorbije eeuw verloren zijn gegaan.

Toch is het voor menig tuinier nog steeds een hele klus om door de groenten het bed nog te zien.  Tijd voor enkele tips om je groene hobby stressvrij te houden:

Maak een ‘wishlist’

Nu het voor de meeste groenten toch nog te vroeg is, kun je nog volop dromen over wat je dit jaar allemaal wilt kweken.  Moestuinieren is als koken.  Je kweekt geen groenten, je kweekt maaltijden.  Wat wil je allemaal eten het komende jaar?  Met hoeveel mensen wil je hier van kunnen eten?  Welke leuke seizoensreceptjes zou je graag eens uitproberen?

Maak een ‘shortlist’

Nu gaan we triëren.  Welke groenten eet je vaak, maar zijn niet realistisch om te telen in jouw tuintje?  Hou hierbij bv. rekening met het onderhoud (vakantieperiodes, warme zomerdagen,..), de omvang (vierkante meter-bak vs. ruime volkstuin), de aard (sommige groenten zijn nu eenmaal veeeeel lekkerder kraakvers, en zo kun je ze nergens kopen) en het aantal ‘mee-eters’ (de opbrengst van 1 vierkante meter linzen gedeeld door 6 mensen is verwaarloosbaar, 1 vierkante meter sla of courgette is echter een ander verhaal)

Wat overblijft is een lijstje met haalbare toppers.  Dit zijn je zogenaamde ‘HOOFDTEELTEN’.

Maak een ‘teelttabel’

In een teelttabel verzamel je de info van al je hoofdteelten:

  • groente, ras
  • gewasgroep
  • familie
  • wanneer voorzaaien / zaaien / planten
  • wanneer oogsten (teeltduur)
  • plant- en rijafstanden
  • voedselbehoefte
  • opmerkingen (vb. ‘slakken’; ‘bijmesten’; ‘kalkminnend’...)

Maak een ‘teeltplan’

In een teeltplan werk je, zeker voor tuinen die lang moeten ‘meegaan’, via een zogenaamd ‘vruchtwisselingsschema’.  In zo’n schema combineer je groenten met gelijkaardige voedselbehoeften en met gelijkaardige ziektes en plagen.  Zo kwam men uit op 6 verschillende gewasgroepen* (opm.: is het niet mogelijk om je tuintje op te delen in 6 gelijke delen, dan werk je beter via combinatieteelt.  Dat komt misschien nog aan bod in een volgende post):

  • koolgewassen (alle kolen, radijzen, rapen, ...)  
  • bladgewassen (sla, prei, selder, koriander, spinazie, postelein, …)
  • vruchtgewassen (tomaat, peper, paprika, komkommer, pompoen, …)
  • wortelgewassen (wortel, pastinaak, biet, ui, look, schorseneer, …)
  • knolgewassen (aardappel, mashua, aardpeer, crosne, yakon, …)
  • peulvruchten (alle vlinderbloemigen: bonen, erwten, tuinbonen, linzen, …

Deze percelen roteer je elk jaar: waar kool stond komt blad, waar blad stond komt vrucht, waar vrucht stond wortel enz.  Zo gaat het jaar na jaar.  In de regel komt een gewas dat in een bepaalde gewasgroep thuishoort zo maar om de 6 jaar weer op dezelfde plaats terecht.  Dit voorkomt ziektes en maakt het plannen eenvoudiger.

Uitzonderingen:

De meeste bladgewassen kun je ook op andere plaatsen zetten, als zogenaamde ‘voor-, na- of tussenteelt’.  Probeer om ziektes te vermijden hierbij wel op de familie te letten - bv. geen snijbiet na rode biet, geen prei na ui, geen wortel na selder…

Koolgewassen zijn strikt gebonden aan hun perceel, behalve snelgroeiende teelten, zoals paksoi, radijs, rucola, tuinkers, amsoi…  Deze teelten staan zo kort op het veld dat hun effect op de volgende teelt verwaarloosbaar is.  Toch zaai je ze beter niet op het koolperceel van vorig of volgend jaar.  

Nu komt het puzzelwerk:

Maak een (digitale) tekening van je moestuin.  Verdeel deze in 6 gelijke delen.

Puzzel met je hoofdteelten: hoeveel planten / rijen kun je kwijt op je oppervlakte?  Zijn er teelten die overlappen in hetzelfde perceel?  Verdeel je de ruimte of offer je een teelt op?...

Eenmaal je al je hoofdteelten in je planning ‘geperst’ hebt, kijk je naar het teeltseizoen.  Het helpt om een maandoverzicht te maken van maart tot oktober.  

  • Welke gewassen kunnen pas na half mei de grond in?
  • Welke gewassen zijn al klaar bij het begin van de zomer?  Of nog sneller?
  • Welke gewassen zaai of plant je best pas na half juli?

Vul de gaatjes op

Eenmaal je dit gedaan hebt, zul je gaatjes zien verschijnen in je planning.  Deze gaatjes kun je opvullen met:

  • voorteelten bij gewassen die na half mei geplant worden, vb. bonen en vruchtgewassen

voorbeelden van voorteelten zijn spinazie, snijsla, radijs, lentekropsla, mosterdblad…

  • tussenteelten bij gewassen die lang moeten groeien voor ze hun volledige oppervlakte bedekken, zoals bv. pompoenen, staakbonen en sommige koolsoorten.

voorbeelden van tussenteelten zijn nieuw-zeelandse spinazie, veldsla, oost-indische kers...

  • nateelten bij gewassen die geoogst worden in volle zomer (of in de serre zelfs tot oktober), vb. peultjes, aardappelen

voorbeelden van nateelten zijn andijvie, paksoi, winterprei…

Voeg nu ook al deze gewassen toe aan je teelttabel.  Zo krijg je een overzicht waardoor niet enkel jij, maar ook andere mensen in je tuintje kunnen werken.  Superhandig in een samentuin of als je op vakantie gaat.  Of je kunt natuurlijk ook op vakantie gaan in je tuin ;-)

Houd een logboek bij

In een logboek houd je bij wat je doet en op welk moment je het doet.  Op het moment zelf lijkt dit een zinloze werklast, maar je zult jezelf het volgende jaar dankbaar zijn.  Je kunt zo immers traceren wat er verkeerd gelopen is als er een teelt mislukt en het het volgende teeltseizoen over een andere boeg gooien.

Zo’n logboek hoeft overigens helemaal geen ‘droge kost’ te zijn - je kunt je logboek bv. online bijhouden, als thread op dit forum, als ‘blogboek’, ‘vlogboek’, op facebook of instagram, compleet met trotse teelt-selfies, foto’s van je lievelingsreceptjes én van al je mislukkingen.  

Zolang je je maar niet verliest in de vluchtigheid van dit alles en tussendoor met je handen in de aarde blijft zitten - want daar begint én eindigt dit hele verhaal...

Go go go!

Nu je weet welke zaadjes en rassen je allemaal wilt, kun je veel gerichter op zoek gaan: je gaat immers niet alleen meer uit van wat je zou willen telen, maar nu ook van wat je kàn telen.  Of je kan dit alles natuurlijk naast je neerleggen en er gewoon op los experimenteren.  Je leert immers het meest uit je fouten.  De aanhouder wint!  Misschien kom je tot een heleboel nieuwe inzichten.  Delen die kennis!  

Buurtmoestuinbegeleiding

32 leden
sinds 18/06/2015
Buurtmoestuinbegeleiding

In deze groep kunnen jullie ervaringen, ideeën, tips... uitwisselen met de andere buurtinitiatieven die we begeleidden vanuit Stad Gent. Ook kunnen er eventueel afspraken gemaakt worden rond samenaankopen, gedeeld gebruik van materiaal, uitwisseling van kennis en vaardigheden... Laat je gaan, en zet zeker ook je project op de kaart!

Willen jullie ook een buurtmoestuin opstarten of moestuinbegeleiding krijgen? Stuur een mailtje naar info@gentklimaatstad.be.

 


Nieuws

Heb je iets aan te kondigen? Een leuk recept ontdekt of een blogpost die je wil delen? Een boeiend artikel ontdekt over voeding? Publiceer het hier!