Koning Winter en de Vriezevrezers

Koning Winter en de Vriezevrezers

Koning Winter is een wrede vorst voor gevoelige plantjes.    

Teerbladige éénjarigen als Phacelia, Mosterd en Oost-indische kers maken geen schijn van kans.  De voorzienige tuinier heeft hen echter zò gezaaid dat hun dood een weldaad is voor het bodemleven: het afgestorven plantenmateriaal vormt een lekker en knus onderkomen.

Zuiderse vaste planten zoals honingverbena, citroenverbena, ananassalie, pepino.. kun je overwinteren in een koele, lichte plek.  Graaf ze uit en pot ze in in gewone tuingrond, of teel ze het hele jaar door in potten. 

Voor een heleboel andere gewassen is de vorst echter heel genadig.  

Zelfs nu de winter voor de deur staat kun je nog altijd aan de slag: knoflook en ui planten in volle grond en onder glas/plastic kun je bv. nog spinazie zaaien (Winterspinazie / Winterreuzen) en winterkropsla en winterkers uitplanten.  Je kunt zelfs proberen om al tuinbonen uit te planten eind november-begin december, zo blijf je de zwarte bonenluis voor.  Wie witloof heeft staan kan dit nog intafelen tot eind december.  Rond de jaarwisseling kun je ook al vroege prei voorzaaien (Zwitserse Reuzen Hilari - mislees je niet met die verkiezingskoorts in de VS).  En natuurlijk is het nu ook de beste periode om bessen en fruitbomen te planten - zo kunnen ze nog inwortelen voor de winter écht begint (àls ie nog begint met dit klimaat) en voelen ze zich al goed thuis tegen het voorjaar.

De Wortel- en knolgewassen die veilig in hun wortels en knollen overwinteren en (al dan niet geduldig) wachten op de lente ontsnappen aan een niet-zo-kindvriendelijke versie van Frozen, net zoals allerlei koudebestendige bladhoudende planten voorzien van een natuurlijk equivalent van antivries, zoals Spruitkool, Savooikool, Boerenkool, Veldsla, Winterprei, Winterkers en Winterpostelein.  Bovendien zijn de ziektes en plagen tijdens de winter verdwenen.  

Alle plagen?

Niet helemaal... bladluizen overwinteren vaak aan de voet van 2- of meerjarige planten, waar zij zich nog steeds te goed doen aan plantensappen, zij het op een veel lager pitje.  In het voorjaar trekken ze weer naar boven om hun luilekkerleventje verder te zetten, gekoesterd en beschermd door mieren, de veeboeren onder de insecten.

Voor de wortels en knollen ligt er tijdens de wintermaanden ook een vraatzuchtige nachtmerrie op de loer: de Woelmuis.  Ongezien eet die zijn buikje rond aan Wortel en Pastinaak, vooral als we de tafel gedekt hebben door alles mooi op rijtjes te zaaien.  

Tuinier je in volle grond en zitten er woelmuizen in de buurt?  Dan kun je op veilig spelen en al je winterse wortelgewassen op een veilige plek inkuilen.  Dit kan buiten op een beschut plekje (maar misschien nog steeds niet woelmuisvrij!) of binnen in grote potten of kuipen op een koele (5-10°C) maar vorstvrije plek (vb. kelder, onverwarmde veranda..).  Draai hiervoor het loof af en wissel laagje per laagje af: laagje vochtig scherp zand (wit zand, rijnzand...), laagje gewassen, ... Probeer er voor te zorgen dat de groenten elkaar niet raken, zo vermijd je dat 1 rotte wortel al de rest aansteekt.  Je kunt deze techniek toepassen voor rapen, bieten, wortelen, pastinaak, haverwortel, klis, schorseneer, peterseliewortel, aardpeer, zonnewortel, crosne, yam... maar je doet dit dus voornamelijk als bescherming tegen woelmuizen, niet in de eerste plaats als bescherming tegen de vorst.

Alle wortelgewassen?

Sommige wortelgewassen, met name de zogenaamde 'Andesknollen', kunnen een heel klein beetje vorst wel aan, maar leggen het loodje als de winter écht doorbreekt.  Bovendien beginnen ze vaak pas laat aan hun wortelknol-ontwikkeling, waardoor je deze beter laat staat tot eind november-begin december.  Het loof is tegen dan wellicht al afgestorven, maar de wortels houden stand.  Bewaar deze in wat vochtige aarde of nog beter, om rotting te vermijden, in scherp zand.

Daarnaast zijn er nog de laat gezaaide radijsachtigen zoals Daikon en Rammenas.  Ook deze verdragen geen strenge vorst.  Je kunt ze net zoals eerder vermeld op een koele plek bewaren in vochtig, scherp zand.  

Winters genieten

Al deze knollen en 'diehard' koolsoorten lenen zich uitstekend voor een winterse stamppot. Met nog een frisgroen slaatje van veldsla, winterkers of winterpostelein met wat noten er door krijg je zo een stevige maaltijd, ideaal op een koude, donkere avond na een fikse winterwandeling.  Aangevuld met een heerlijk glaasje Komboecha-bubbels een eenvoudig feestmaal.

Smakelijk! 

 

Buurtmoestuinbegeleiding

32 leden
sinds 18/06/2015
Buurtmoestuinbegeleiding

In deze groep kunnen jullie ervaringen, ideeën, tips... uitwisselen met de andere buurtinitiatieven die we begeleidden vanuit Stad Gent. Ook kunnen er eventueel afspraken gemaakt worden rond samenaankopen, gedeeld gebruik van materiaal, uitwisseling van kennis en vaardigheden... Laat je gaan, en zet zeker ook je project op de kaart!

Willen jullie ook een buurtmoestuin opstarten of moestuinbegeleiding krijgen? Stuur een mailtje naar info@gentklimaatstad.be.

 


Nieuws

Heb je iets aan te kondigen? Een leuk recept ontdekt of een blogpost die je wil delen? Een boeiend artikel ontdekt over voeding? Publiceer het hier!