Verslag buurttuincafé 3 @ Tuin van Heden: 'ziektes en plagen'

Verslag buurttuincafé 3 @ Tuin van Heden: 'ziektes en plagen'

WAT PLAAGT DAAR IN HET STRUIKGEWAS?  

Buurttuincafé Tuin van Heden op 10 juni 2016.

 

Het dateert al van 10 juni 2016 en in het grote tuingeweld is dit verslag wat verloren geraakt, maar  op 10 juni hadden we een heerlijke avondzon voor ons buurttuincafé.

Je weet wel, die regelmatige afspraak onder Gentse buurtmoestuinen waarop we elkaar beter leren kennen en vanalles uitwisselen over elkaars moestuinen. Tijdens eerdere afleveringen werkten we vooral rond communicatie en deelmogelijkheden. Nu de moestuin in volle bloei en groei komt werd het tijd om een ander heet hangijzer in de moestuin op de cafétafel te plaatsen: “Plagen in de moestuin”.

 

We waren te gast in de mooie Tuin van Heden en kregen ter kennismaking een heerlijk zelfgebrouwen kruidendrankje aangeboden. Een kort rondje leerde dat er mensen uit vele verschillende buurtmoestuinen op het appel waren. Na een korte kennismaking trokken we met potjes, tabellen en vooral een aangescherpt observatievermogen de tuin in.

 

Verrassend was het voor de meesten dat we nog geen meter verder waren en al tal van medebewoners van onze moestuin ontdekten die we er vroeger nooit hadden gezien. Kleine rupsjes op de munt, haast te klein om waar te nemen. Slakkenslijm en vraat aan de aardbeien. Bladluizen die gemolken werden door ijverige mieren. Pissebedden en oorwormen. Parende lieveheersbeestjes, schuimcicades en vraatzuchtige koolwitjesrupsen. Dat was maar een greep uit de rijke fauna die we op onze stadssafari tegenkwamen.

 

Het leek wel alsof onze ogen steeds beter konden inzoomen en de gevonden beestjes steeds kleiner werden. We werden nu echte spoorzoekers en vonden niet alleen de beestjes maar ook de sporen die ze achterlieten. Mineergangen in alle kronkels van miniscule vliegjes en motjes die het bladmoes van tussen de nerven wegvreten en zo een kronkelpatroon achterlaten. Knotsgekke gallen op de bovenkant van lindebladeren.

 

Maar nog was onze ontdekkingsdrift niet gestild. Nog kleiner werd het gespuis en nu vonden we schimmels, bacteriën en virusziekten die het op onze groentjes gemunt hadden. Meeldauw op de kruisbessen, stikstofgebrek bij enkele jonge kooltjes en tuinbonen die zich naar het zonlicht strekten.

 

Nu leerden we planten lezen als indicatorplanten. Heermoes op verstoorde, verdichte en vaak vervuilde gronden. Deze oeroude plant overleeft alles. Kruipende boterbloem voor zurige vochtige grond. We bleven kijken en onderzoeken tot het echt wel heel donker werd.

 

Hoog tijd om die plagenoogst te bespreken...

 

Fijn om te weten wie en wat er allemaal in de moestuin rond kruipt, maar we zijn vooral ook geïnteresseerd hoe we de schade aan onze moestuin kunnen beperken.

Ecologisch tuinieren zet vooral in op preventie. Eens de plaag te sterk is uitgebreid is er vaak maar weinig meer aan te doen. Voorkomen dus…

Dat doe je met zeer veel bodemzorg. En vertrekken met supergezond plantmateriaal. Voldoende water en voeding om alles probleemloos aan de groei te houden.

 

Waterval van interactie.

In permacultuur en ecologisch tuinieren spreken we vaak over de waterval van interactie. We zijn zo gewend geraakt aan voor alles meteen een oplossing willen zoeken, liefst in één keer en voor altijd. Daar spelen flitsende flesjes en giftige producten gretig op in. Mijn advies is steeds weer hetzelfde bij vragen over plagen als rupsen en slakken,...

Gewoon observeren en niks doen. Geduld.

Meestal zijn beginnende tuiniers niet tevreden met dit antwoord. Maar eigenlijk is het heel erg logisch, als je niks doet gaat de plaag snel toenemen, dit wordt meteen opgepikt door belagers van die plaagbeesten. Door niks te doen en te observeren ga je hopelijk snel de belagers in jouw tuin zien verschijnen. Eens je weet wie dat zijn, kan je jouw tuin zo aantrekkelijk mogelijk voor hen maken. Als ze voldoende voedsel en schuilplaats hebben blijven ze en vreten hun buikjes vol aan de plaagbeesten. Nestkasten voor vogels, vleermuizen, takkenwallen voor de egels, oorwormpotjes voor euh...de oorwormen?  Dat kadert allemaal in het toelaten en bevorderen van evenwicht. Want dat is waar we in de meeste stadstuinen aan beginnen; een systeem uit evenwicht. En daar horen plaagbeesten nu eenmaal bij. Ga je voor de felste vorm van interactie met chemische bestrijding, dan kom je in een negatieve spiraal terecht. Als je de plaagbeesten doodt, zijn er ook geen vijanden meer te vinden en moet je dus blijven ingrijpen om de steeds terugkerende plaagbeesten te blijven bestrijden. Steeds hogere dosissen en steeds minder bodemleven. En wat gebeurt er als je hiermee stopt? Juist ja, een ferme toename van plaagbeesten in het onevenwichtig systeem. Niet zo motiverend voor beginnende tuiniers.

In het Voedselbos, een permacultuurtuin van 16 jaar oud is er wel sprake van een natuurlijk evenwicht. Geen slakkeninvasie hier want glimwormen,loopkevers,roofdieren groot en klein houden elkaar in balans. De variatie n bladvormen en structuren, geweldig bodemleven en rijke strooisellaag zorgen er ook voor dat er altijd iets te eten is. Schril contrast met de dichtgesmakte, platgespoten gronden zonder humus en bodembedekking waar de tere malse slaplantjes vanuit de serre veel te vroeg in de koude grond worden geplant. Zo lijkt het wel een wonder als er nog plantgoed overblijft.

 

Voor je dus naar de winkel om een of ander bestrijdingsmiddel spurt, check eens deze waterval van interactie. Veel succes en geduld!

 

  • NIKS DOEN...observeer
  • SYSTEEMONDERSTEUNENDE INGREPEN. (plaatsen schermbloemen voor zweefvliegen, bouwen schuilplaatsen, takkenwal, nestkastjes,...).
  • MECHANISCHE BESTRIJDING (wieden, branden, schoffelen, rupsen plukken, bierval voor slakken, introductie).
  • CHEMISCHE BESTRIJDING (biologisch en in laatste instantie niet biologisch).
  •  

    En als het dan toch fout loopt…

    Enkel observeren is in een stadse moestuin de eerste jaren amper een optie als je wil blijven genieten van het tuinieren. Je gaat dus zo snel mogelijk alle mogelijke ingrepen uit nummer 2 toepassen en jouw ecosysteem op weg naar evenwicht helpen. En ondertussen groeit ook jouw observeringsvermogen.

    Zeggen dat er geen enkele nood zal zijn aan bestrijding is misschien valse hoop geven.

     

    Er circuleren de gekste tips en truukjes om vooral slakken te slim af te zijn. Dit zijn er die werken…

    • rabarberbladeren op de grond leggen en de slakken wegvangen
    • scherpzand,eierschalen,cacaodoppen,vlassnippers,... als bodembedekking gebruiken
    • verhoogde bakken die minder vochtig blijven, sneller opwarmen, beter bodemleven.
    • Bierval (vooral met lekkere Orval en een bio-trappistje, alle hier toch…)
    • kippen maar nog meer eenden in en rond de moestuin houden.
    • voor de opkweek in de serre zijn hangende tafels zeer effectief.

     

    Nog veel meer truukjes en tips van doorwinterde tuiniers vind je op www.velt.be, onder de rubriek moestuinvragen.

    http://www.velt.be/slakken

    Ook een eerdere post binnen deze groep kan je al een eindje op weg helpen.
     

    Wil je zelf ook eens van dichtbij kennismaken met ‘het Buurttuincafé-gevoel’?

    • Op 21/08 is er een 'buurttuin-fietszoektocht' die je naar de mooiste Gentse buurtmoestuinen brengt. Er is daarna mogelijkheid om aan te sluiten bij de lekkere BBQ in de tuin van Heden, Meierij 178,9050 Gentbrugge. Ook het vertrekpunt van de fietstocht om 13.00u

    https://www.facebook.com/events/913654798763154/

    • Op 30/09 gaat het volgende Buurtmoestuincafé door in Het Landhuis, Warmoezeniersweg 10, in Gent met als thema : De autonome buurttuin: zelforganisatie in de buurtmoestuin. 19.00u-22.00u

    Buurtmoestuinbegeleiding

    35 leden
    sinds 18/06/2015
    Buurtmoestuinbegeleiding

    In deze groep kunnen jullie ervaringen, ideeën, tips... uitwisselen met de andere buurtinitiatieven die we begeleidden vanuit Stad Gent. Ook kunnen er eventueel afspraken gemaakt worden rond samenaankopen, gedeeld gebruik van materiaal, uitwisseling van kennis en vaardigheden... Laat je gaan, en zet zeker ook je project op de kaart!

    Willen jullie ook een buurtmoestuin opstarten of moestuinbegeleiding krijgen? Stuur een mailtje naar info@gentklimaatstad.be.

     


    Nieuws

    Heb je iets aan te kondigen? Een leuk recept ontdekt of een blogpost die je wil delen? Een boeiend artikel ontdekt over voeding? Publiceer het hier!