Zelf zaden telen? Tuurlijk!

Zelf zaden telen? Tuurlijk!

Groenten kweken, de naam alleen al. Het heeft iets magisch. De verwondering waarmee dat pakje zaad wordt opengescheurd, vol verwachting de zaadjes worden toevertrouwd aan de grond en de absoluut lekkerste tomaat ooit aan de klimmende struiken begint af te rijpen.

Maar de wondere wereld vol schimmige woorden als enten, mycelium, composteren, stikstoffixatie, ...heeft ook nog een ongekende en haast vergeten traditie; zelf zaden telen. Het klinkt veel moeilijker dan het (voor de meeste planten) is. Enkele gouden tips.

1. Even simpele als doeltreffende tip:begin gemakkelijk

Eenjarige bloemen laten we gewoon staan tot hun zaadjes rijp zijn. Met calendula, bernagie, zonnebloem, zinnia lukt het altijd. Heerlijk om uit te delen ook.  Hetzelfde doe je met veldsla, postelein, kervel, rucola, tuinkers, koriander, dille, tuinmelde en sla. Heb je een goede tomatenoogst, dan kun je in principe de zaadjes er gewoon uit peuteren en ze laten drogen

2. Kruisbestuiving en inteelt?

Bij de meeste groenten is het wat moeilijker om er goed zaad van te winnen. Laat je spruit naast boerenkool bloeien, dan krijg je grappige bastaardplantjes.Meestal nog perfect eetbaar en bruikbaar in je eigen moestuin. Wat lastiger als je net die variëteit verder wil ontwikkelen.  Van verwante planten of rassen moet je er dus maar eentje tegelijk laten bloeien. Ook pompoen en courgette gaan vreemd: die kun je het best met de hand bestuiven. Van mais en kool moet je dan weer een behoorlijk aantal zaaddragers hebben, anders dendert de zaadkwaliteit achteruit. Niet elke plant is dus geschikt om in je amateurmoestuin aan zaadttelt te doen. Maar er blijven er nog meer dan genoeg over om het ook eens te proberen.

3. Rijp en droog

Oogst je zaden niet te vroeg en niet te laat. Komkommer en courgette plukken we onrijp om te eten, maar meer dan overrijp voor goed zaad. Zaadjes moeten hard, droog en dor zijn, maar je mag ook niet te lang wachten. Kervel, schorseneer en reukerwt bijvoorbeeld gaan hun rijpe zaden zelf verspreiden. Wacht je te lang met oogsten, is het zaad letterlijk gaan vliegen. Oogsten doe je best op zonnige droge dagen. Het geplukte zaad nog even laten nadrogen uit de zon onder een luifel of zo buiten werkt prima. Onze lievelingsdroogplek is net onder de nok van een tuinhuis waar het lekker warm en donker is, droog en toch voldoende wind die voor ventilatie zorgt. Broodzakken zijn superhandig bij zaadteelt. Je kan de gedroogde uitgebloeide bloemknoppen in broodzakken stoppen. De oude papieren versie blijft lekker ademen en je kan de soortnaam en datum op de zak schrijven. Een heerlijke winterklus is het schonen van het zaad. De omhulsels of ‘verpakking’ weghalen. Dat kan je vaak door de zaden op roosters fijn te wrijven en de propere zaadjes vallen door de rooster. Het zaad wannen vraagt wat oefening en een niet al te winderige dag als je niet wil zaaien in jouw buurman zijn perceeltje.

4. Waar en hoe bewaren?

Fris, donker en vooral ook droog dat zijn de ideale bewaaromstandigheden voor dit levend erfgoed dat zaden eigenlijk zijn. Koffiefilters, enveloppen, kartonnen schoendozen, het zijn de ideale bewaarplekjes. Met wat tape en schrijfgerief hou je ook netjes bij wat welke soort is en waar je die vandaan hebt gehaald. In de ideale omstandigheden op Spitsbergen in een mysterieuze ark houden ze zaden bij voor het nageslacht, honderden jaren verder. Onze kartonnen doosjes halen dat niet, maar bovenal wil je verder aan de slag en het zaad levend houden en vernieuwen door het te laten groeien in de hedendaagse omstandigheden. Zaden vragen erom gezaaid te worden! Dus ideaal moment om jouw moestuin nog wat uit te breiden.

5. Deel van een groter geheel!

Probeer vooral niet van alles zelf zaad te winnen. Jouw zaadteelt van bijvoorbeeld rucola zal zoveel opbrengen, dat je kunt ruilen met bevriende tuiniers. Die hebben dan weer andere rassen en soorten. Steeds meer vind je zadenruilbeurzen waar je jouw verzamelaarshart helemaal kan ophalen. Snuisteren in vergelende pakjes naar dat ultieme zaad van zwarte zonnebloemen of paarse spruitjes. Wat een heerlijk seizoen ook die winter.

Meer info?

Deze tips en nog veel meer staan helder en uitvoerig beschreven in Zelf zaden telen, het zadenboek van Velt. Daarin vind je genoeg informatie en inspiratie voor jarenlang plezier.Velt organiseert ook al jaren een superfijne zadenactie waarbijj geheel kwalitatief biologisch zaadgoed gewoon bij jou in de buurt kan afhalen. Je leest er alles over op hun website.

 

Buurtmoestuinbegeleiding

33 leden
sinds 18/06/2015
Buurtmoestuinbegeleiding

In deze groep kunnen jullie ervaringen, ideeën, tips... uitwisselen met de andere buurtinitiatieven die we begeleidden vanuit Stad Gent. Ook kunnen er eventueel afspraken gemaakt worden rond samenaankopen, gedeeld gebruik van materiaal, uitwisseling van kennis en vaardigheden... Laat je gaan, en zet zeker ook je project op de kaart!

Willen jullie ook een buurtmoestuin opstarten of moestuinbegeleiding krijgen? Stuur een mailtje naar info@gentklimaatstad.be.

 


Nieuws

Heb je iets aan te kondigen? Een leuk recept ontdekt of een blogpost die je wil delen? Een boeiend artikel ontdekt over voeding? Publiceer het hier!