Een lekker kleurrijk dekentje: voorjaarsbloeiers en bodembedekkers

Een lekker kleurrijk dekentje: voorjaarsbloeiers en bodembedekkers

Dat de natuur naakte grond zo snel mogelijk probeert te bedekken zal iedereen die iets te lang gewacht heeft met zaaien wel al gemerkt hebben.

 

In het ecologisch tuinieren is mulchen is een veelgebruikte techniek om tegelijkertijd onkruidgroei te weren en de bodem te beschermen.  Onder bessenstruiken en andere houtige gewassen wordt meestal gemulcht met houtsnippers, onder groenten doorgaans met compost of met ‘groen’ materiaal (vers gazonmaaisel, onkruid dat nog niet in t zaad staat, ..)

 

Als je het aan de natuur overlaat gaat die, waar ze voldoende tijd heeft om zich te ontwikkelen, altijd een plantendekentje verkiezen boven takjes en bladeren.

Dit is het ideale seizoen om de bossen en velden in te trekken en te gaan bestuderen welke planten er zoal over de bodem kruipen.

 

In de natuur:

 

In beukenbossen, waar heel weinig zonlicht de bodem bereikt doorheen het jaar, moeten de planten het vooral hebben van een hele vroege groei.  Waar er voldoende kalk in de bodem zit en waar er een gezonde vochthuishouding is vind je soms massaal boshyacint en daslook terug.  Veel andere bodembedekkers kunnen niet gedijen onder de gesloten kroon.

 

In oude eiken-loofbossen vind je vaak bosanemoon en witte klaverzuring.  Eik laat meer licht door dan beuken, waardoor de onderbegroeiing hier rijker is – het bos is meer gelaagd (kruinlaag – struiklaag – kruidlaag – bodembedekkers). 

 

In broekbossen (es, els) op natte gronden kom je sleutelbloem, speenkruid en penningkruid tegen als bodembedekkers – als de vegetatie niet te ruig is althans, want de meeste plekken waar je dit soort bossen terugvindt ontvangen de uitspoeling van minerale meststoffen.

 

Eerder open bossen met o.a. populier, meidoorn, hazelaar en vlier hebben vaak een minder zure strooisellaag.  De voedingsstoffen uit het blad komen relatief snel vrij, waardoor de vegetatie hier vaak een pak ruiger is.  Robertskruid, hondsdraf, gele dovenetel maar zeker ook brandnetels vind je hier volop terug.

 

Langs bosranden en op bospaden, waar er veel meer licht de bodem bereikt en waar de begroeiing doorgaans niet hoger is dan de struiklaag of gedeeltelijk uit struikachtige bomen zoals boswilg bestaat, heb je kans op bosaardbei, hondsdraf, kruipend zenegroen, look-zonder-look (een 1-jarige die zich zo vlot uitzaait dat je heb ook tot de bodembedekkers kunt rekenen), bosandoorn, maagdenpalm (waar die zich heeft kunnen vestigen) en waar de bodemgesteldheid en bemestingssituatie het toelaat ook gevlekt longkruid.  Dit is ook de thuisbasis van tal van (eetbare) vaste planten. 

 

In de tuin:

 

Onze (school- en buurtmoes-)tuinen kennen vaak maar weinig plekjes die geschikt zijn voor planten van oude bossen, gezien de dynamiek er veel groter is (voor scholen kan dit soms anders zijn). 

Zeker de zones waar voedsel geteeld wordt komen vaak eerder overeen met bosrandsystemen – denk aan open beplanting met laagstamfruit, bessen en vaste planten. 

Het loont om de natuur na te bootsen in deze bosrandachtige zones, maar dan met planten die een interessante oogst kunnen opleveren:

 

  • Als inheemse bodembedekkende planten zijn daslook, hondsdraf, look-zonder-look, veldsla en bosaardbei interessant – zij leveren immers zowel voor allerlei vlinders, bijen en andere insecten als voor de mens voedsel op. 
  • Dicht bij fruitbomen kun je allerlei bolgewassen aanplanten zoals krokus, narcis, hyacint, blauwe druifjes, bieslook…  Zij helpen de wortels beschermen tegen muizenvraat en trekken al vlak voor de bloei bestuivende insecten aan.
  • Daarnaast kun je ook eerder medicinale planten als vrouwenmantel, bosviooltje, smeerwortel (pas op: woekert!), maagdenpalm en lievevrouwbedstro aanplanten, vooral op halfbeschaduwde plekken.
  • Op de juiste plaatsen (waar ze ietwat mogen woekeren, bv. een smalle strook tussen 2 paden of tussen je frambozen) is het aan te raden om diverse soorten munt en citroenmelisse hun gang te laten gaan. 
  • Staat die al ergens in een hoekje dominant te wezen, dan kan zevenblad zeker ook leuk zijn, vooral omdat die in het voorjaar een overvloed aan gratis mineraalrijke soep- en slagroente levert .  De plant aanplanten zou ik echter niet doen – het is een moeilijke plant om in toom te houden!
  • Laat zeker ook ergens een hoekje met brandnetel staan.  Zelfs in een kleinere tuin is dit een grote meerwaarde: medicinaal, eetbaar, makkelijk en goed voor tal van insecten, met name de rupsen van dagvlindersd als Atalanta, Dagpauwoog, Gehakkelde aurelia, Kleine vos, Landkaartje en diverse soorten nachtvlinders
  • Op schaduwrijke plekjes kun je overwegen om robertskruid of longkruid zijn ding te laten doen – mooie bloemetjes en een vrij goede dekkingsgraad.  Beide planten kunnen medicinaal gebruikt worden, maar zij leveren vooral ook voorjaarsinsecten een extraatje op.
  • Op zeer zonnige, stenige en/of droge plaatsen zul je moeten werken met kruiden: steentijm, sint-janskruid, marjolein, hysop, bonekruid, bieslook, lavendel… kunnen allemaal meehelpen om dit soort plekjes mooi begroeid te houden.
  • In de moestuin zelf kun je 1-jarige bodembedekkers gebruiken.  Hier valt heel wat te experimenteren – probeer eens oost-indische kers in combinatie met pompoen; nieuw-zeelandse spinazie in combinatie met boerenkool; augurk in combinatie met maïs; mizuna in combinatie met aardappel; oca samen met yakon, enz.

 

Veel tuinplezier gewenst – post zeker ook je foto’s, zodat anderen hier uit kunnen leren J

Schoolmoestuinbegeleiding

32 leden
sinds 18/06/2015
Schoolmoestuinbegeleiding

In deze groep kunnen de scholen uit groot-Gent hun moestuinervaringen, -foto's, -documenten,... met elkaar uitwisselen.  Zo kunnen jullie leren van elkaar, afspreken om elkaars schooltuin eens een bezoekje te brengen, een samenaankoop organiseren voor zaden en moestuinmaterialen, stoefen met de mooie oogst, zaden ruilen of met enkele scholen samen een heus oogstfeest organiseren!

Wil je meer info over schoolmoestuinbegeleiding? Stuur een mailtje naar info@gentklimaatstad.be.


Nieuws

Heb je iets aan te kondigen? Een leuk recept ontdekt of een blogpost die je wil delen? Een boeiend artikel ontdekt over voeding? Publiceer het hier!