Winter in de moestuin -- Buurtmoestuincafé op 28 oktober 2017

Winter in de moestuin -- Buurtmoestuincafé op 28 oktober 2017

Vanuit Gent en Garde zijn er regelmatig vormingsmomenten om de buurtmoestuiniers aan elkaar te linken, kennis uit te wisselen, inspiratie te delen of gewoon om elkaar te leren kennen.

Daartoe worden er ongeveer tweemaandelijks buurttuincafé’s ingericht.

Vaak met een centraal thema (zoals wildpluk en onkruid, samenwerking met de schooltuin, een fietstocht,…).

Deze editie is het niet anders. Met de winter in de moestuin voor de deur lijkt er misschien niet zoveel werk op de tuiniersplank maar zeker met de mooie nazomer is er nog heel veel dat je kan doen…

Tijdens dit buurtmoestuinierscafé kom je er vanalles over te weten.

Van harte welkom op zaterdag 28 oktober om 10u in de Nijverheidstraat  in de buurtmoestuin in het Bijgaardpark.

In een brainstorm verzamelen we alle ideetjes die nu al in de wintermaanden leven. Sommige tuiniers zijn waanzinnig creatief. Waar in de oude moestuin de groentenbedjes in de winter kaal (aauch hier bloedt mijn tuiniershart) en leeg bleven, zie je nu heel vaak afgedekte grond met alle soorten organisch materiaal. Een win op alle vlak. Bodemstructuur en bodemleven blijven behouden, weinig onkruiddruk en een prima voorbereiding voor volgend seizoen.

Ook zijn er zeker in stedelijke context nog veel teelten die genieten van de warme herfstmaanden en kan je in een moestuin vol warmoes, spinazie, kervel, veldsla, knolselder,prei, de hele winter blijven doorgaan.

En naast het zaai- en plantwerk is dit vooral een seizoen van oogsten en verwerken. Doorwinterde tuiniers hebben nu hun handen vol om alles verwerkt en geoogst te krijgen.

BEWAARMETHODES

We zijn het met het gemak van diepvries en aanvoer van alles in elk seizoen wat verleerd, maar er zijn waanzinnig interessante methodes om voedsel te bewaren die niet louter afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen en goedkope energie.

  • Fermenteren

Een soort voorvertering door bacteriën, gisten en schimmels zorgt voor een lange bewaring en bovendien een weldaad voor onze darmflora. Vooral harde groenten laten zich goed verwerken tot zuurkool, kim chi, en ander heerlijk gevulde extraatjes voor de wintermaanden. Witte kool, rode kool, spitskool, savooi, wortel, pastinaak, pepers, paprika,…

  • Chutneys, jam en confituur

Het zurige van de chutneys en de suikers bij jam en confituur zorgen voor een lange bewaring. Hier in het Voedselbos experimenteren we met pompoen-pruim-appel-kweepeerchutneys en die vallen erg in de smaak. Alle bessen en valfruit kan je op deze manier ook in een zoet broodbeleg verwerken. Mirabelle-taybes is onze topper.

  • Sap

Soms is teveel ook gewoon echt teveel. Als je geen grote koelcellen hebt is de houdbaarheid van al dat fruit beperkt. Door er sap van te persen en dat te pasteuriseren kan je tot de volgende oogst genieten van de zomer in de fles. Vooral appels uit de hoogstamboomgaard lenen zich ertoe, maar ook het teveel aan rode biet, kweepeer, en bessen kan je laten persen tot een heel bruikbaar en lekker product.

  • Wecken

Ook stilaan aan een echte revival bezig is het inmaken of wecken. Even veel energie in de potten steken en dan kunnen ze jaren blijven staan tot je er zin in hebt. Helemaal anders dan de diepvries die blijvend energie slurpt.Ook is zo’n gevuld rek in de kelder met alle kleuren en vormen uit de zomerse overvloed gewoon zalig om naar te kijken. Tomaten, augurken, boontjes, …zowat alles kan je in weckpotten gaan bewaren. Heerlijk hoe je ook nieuwe technologie als de vaatwasmachine hiervoor kan gaan inzetten.

  • Inkuilen

Echt iets voor in de moestuin! Op een plaats met geen al te hoge grondwaterstand graaf je een kuil. Als er veel knaagdieren in je tuin zitten, leg je een stevig metalen gaas op de bodem van de put. Een laag stro isoleert lekker goed en je legt jouw teveel aan groenten laag per laag in de put en dekt telkens af met een laagje vochtige aarde. Stro erop en je kan heel de winter blijven oogsten van verrassend verse groenten. Lukt heel goed met aardappelen, wortelen, bieten, en andere knollen. Een gouden tip: meng jouw groenten laag per laag anders moet je wekenlang dezelfde groente eten tot je aan een laagje eronder geraakt…

  • Diepvries

Op energieverbruikend vlak niet meteen de meest aangeraden bewaartechniek. Maar kan in korte periodes van overvloed erg handig zijn om een teveel niet verloren te laten gaan. Zorg zeker voor een zuinig toestel.

  • Drogen

Zwammen, tomaatjes, zaden, fruit,… ideaal om te laten drogen. In de oven gaat het snel en zeker maar kost wel wat energie. Zongedroogd is helemaal de max natuurlijk maar niet altijd even haalbaar in onze Belgische nazomer. Heb je een zuidgerichte serre dan kan je hier veel voordeel uit halen. Kruiden kan je makkelijk drogen en misschien ben je wel handig genoeg om met een bouwplannetje aan de slag te gaan en een zonnedroger te bouwen. Er bestaan ook heel efficïente toestellen die je in de keuken kan installeren en jou ook heel de winter laten genieten van een verlengde oogst.

  • Teeltplan en teeltspreiding

Misschien wel de allerslimste manier om jouw oogst te bewaren is op voorhand nadenken over jouw teeltplan. Geen bedden vol sla maar steeds kleine beetjes zaaien zodat je alles gewoon vers ter plekke oppeuzelt. Zo is de keten wel heel erg kort en hoef je niet te investeren in bewaartechnieken. Verschillende rassen die jouw teelt zo breed mogelijk spreiden is voor een particuliere tuin en buurtmoestuin een zeer slimme optie. Steeds vers en heel het jaar door iets oogstbaar in de tuin zorgt dat je de voeling met jouw tuin en korte keten, lokaal eten niet verliest. Plannen maar!

 

WINTERGEWASSEN

  • Wat kan je nog in welke wintermaanden zaaien? Als startend moestuinier kan je weleens verdwalen in wat wanneer te zaaien. Een zaaikalender zoals die van VELT is dan een uiterst waardevol instrument. Maar daar ligt de focus vaak op éénjarigen en valt het werk in de tuin tijdens de wintermaanden wat stil. De laatste jaren kennen we een trend van een heel warme nazomer-herfst waardoor we eigenlijk best nog meer zouden kunnen zaaien. Als je blijft zaaien en de tuin ligt beschut dan kan je wel eens geluk hebben en een frisse verse oogst hebben vroeg op het jaar. Zeker in stedelijke tuinen is het net enkele graden warmer en kan je zo misschien de vorst net genoeg uitstellen. Zeker het proberen waard. Dat lukt natuurlijk niet met alles, maar met dit lijstje kan je zeker aan het experimenteren in jouw wintertuin. En mooi is het vaak niet maar met een (tunnel)serre kan je jouw teeltseizoen gevoelig verlengen. Zelfvoorziening wordt zo steeds bereikbaarder.
  • Velt heeft hiervoor een heel bruikbare kalender opgesteld, ga hier eens kijken...

http://www.velt.nu/vraag-antwoord/moestuinvragen/wat-kun-je-het-najaar-zaaien-en-planten

 

VASTE GROENTEN

Eenjarigen zijn lekker knapperig vers en smaakvol maar je moet ze wel steeds opnieuw zaaien of laten uitzaaien. Permacultuurtuiniers zijn steeds op zoek naar eetbare vaste gewassen die je maar één keer hoeft aan te planten en waar je van kan blijven genieten en oogsten. Vaste groenten hebben vele voordelen. Ze staan langer op dezelfde plaats waardoor ze méér uit jouw vertroetelde bodem kunnen halen. Ze zijn ook veel beter in het opvangen van extreme wisselende weersomstandigheden. En dat is nu net waar we in de klimaatverandering wel meer te maken zullen mee hebben. Droge periodes doorstaan ze makkelijker door hun uitgebreidere wortelgestel. En ze leveren ook een heel fijne aanvulling op de eenjarigen, vooral in de wintermaanden en vroege lente leveren vaste groenten een wonderlijke aanvulling op de éénjarige moestuin. Geen kwestie van kiezen tussen permacultuur en een éénjarige moestuin dus. Doe maar lekker gulzig en ga voor een integratie van de twee. Zo heb je een veel ruimer aanbod van lekkers.

Misschien geraak je niet verder dan brave hendrik en rabarber als je vaste groenten moet opsommen. In deze link vind je een zeer mooi overzicht van welke vaste planten je in jouw moestuin kan integreren.

https://docs.google.com/document/d/1RWJOQhMfZ79oqyCkEr_ENGe-Zc522zSFCI0hc-UNjyY/mobilebasic?pli=1

 

BODEMBEDEKKING

In een vorige post (“the instant gardener”) hadden we het al uitvoerig over  het belang van bodembedekking. Afdekken die moestuin in de wintermaanden dus. Met wat je te pakken krijgt aan organisch materiaal. En bladeren zijn gewoon de topper. Gratis, lokaal en zacht voor de bodem.

 

ZWAMMEN

Ook hiervoor verwijzen we naar een oudere post over schimmels in de moestuin. Geen paniek als je zwammen ziet verschijnen in jouw moestuin. Maar in de wintermaanden kunnen we ook meer met zwammen! Je kan oesterzwammen of shiitakes gaan telen op stammetjes. Of kiezen voor de methode op stro en waarom niet op koffiegruis?

Een afvalstroom die je gebruikt om er heerlijk verse oesterzwammen aan over te houden.  Hoe je dat precies kan doen lees je in een latere post.

Zo, geniet van het “rustige” seizoen in de tuin en geen enkel excuus om niet te blijven gaan naar jullie buurtmoestuin…

Schoolmoestuinbegeleiding

30 leden
sinds 18/06/2015
Schoolmoestuinbegeleiding

In deze groep kunnen de scholen uit groot-Gent hun moestuinervaringen, -foto's, -documenten,... met elkaar uitwisselen.  Zo kunnen jullie leren van elkaar, afspreken om elkaars schooltuin eens een bezoekje te brengen, een samenaankoop organiseren voor zaden en moestuinmaterialen, stoefen met de mooie oogst, zaden ruilen of met enkele scholen samen een heus oogstfeest organiseren!

Wil je meer info over schoolmoestuinbegeleiding? Stuur een mailtje naar info@gentklimaatstad.be.


Nieuws

Heb je iets aan te kondigen? Een leuk recept ontdekt of een blogpost die je wil delen? Een boeiend artikel ontdekt over voeding? Publiceer het hier!