Alles begint met een goed verhaal

Alles begint met een goed verhaal

De visie waar Gent en Garde voor staat maakt onderdeel uit van een brede maatschappelijke onderstroom waarin authenticiteit, verbondenheid met de natuur en het terugplooien naar de essentie sleutelbegrippen zijn.  Of hoe duurzaamheid hand in hand gaat met een holistische wereldvisie.

 

VOORUITGANG ANDERS BEKEKEN

De huidige staat van de wereld is kritiek, hoe optimistisch hij door voorstanders van het vooruitgangsdenken ook mag worden voorgesteld.  We hebben het eerder gehoord: "De technologie zal alle problemen oplossen."  Dit positivistische discours wordt ons al voorgespiegeld sinds de opkomst van de industriële revolutie.   Veel problemen zijn niet opgelost, maar zijn vaak  juist een stuk complexer geworden.

Dit heeft diverse oorzaken:

1.  Tal van technologische innovaties zijn er niet gekomen omdat zij bestaande problemen zouden kunnen oplossen, maar wél omdat zij de economische belangen van bepaalde personen of groepen dienden.  Hiervoor werd er een markt gecreëerd, soms op een zeer agressieve manier.  Een voorbeeld vormt de illegalisering van hennep door de lobbyisten van de petrochemische sector in de jaren '30 van de vorige eeuw.  Dit mechanisme maakt integraal onderdeel uit van het huidige economische model, en wordt slechts weinig in vraag gesteld.  Het is namelijk 1 van de economische dogma's die tot meer consumptie leidt - en dus per definitie een 'heilige wet'.  

2.  Hoe meer technologieën er zijn, hoe groter het aandeel van onze tijd dat gaat naar het ontwikkelen, produceren, onderhouden en innoveren van deze technologieën.  1 van de premissen voor een 'ontwikkelde beschaving' is de mate waarin zij technologische innovatie kent.  Dit gaat echter volledig voorbij aan het feit dat een samenleving waarin men al duizenden jaren lang dezelfde technologie gebruikt misschien niet de nood voelt om nieuwe technologieën te ontwikkelen, omdat de tools waarover zij beschikken volstaan om zo energie-efficiënt mogelijk te kunnen overleven in hun natuurlijke omgeving.  In die zin geven dergelijke culturen op het vlak van duurzaamheid de onze het nakijken.  Een slim ontworpen, minimaal arsenaal aan tools betekent ook dat er weinig tijd hoeft te gaan naar onderhoud en productie, waardoor er een zee van tijd overblijft voor de dingen des levens die er werkelijk toe doen.  In deze levensstijl worden er geen behoeftes gecreeërd, enkel op een zo efficiënt mogelijke manier ingevuld.  Tools en technologieën in dit soort systemen moeten een leven lang meegaan, multifunctioneel toepasbaar zijn binnen hun context en eenvoudig te vervaardigen en herstellen zijn met lokaal uitbundig voorradige grondstoffen.  Dit staat haaks op veel van de huidige economische wetmatigheden.  Een voorbeeld is de smartphone, die ons door middel van slimme marketingtechnieken en stevig lobbywerk werd aangesmeerd.  Tegenwoordig is een smartphone bijna een evident, levensnoodzakelijk item geworden.  Wie er geen heeft of wil wordt maatschappelijk gediscrimineerd en geïsoleerd.  Zo wordt de behoefte aan het bezitten van een smartphone gecreeërd ten behoeve van de economische groei.  Zolang we deze spelregels blijven hanteren is een écht duurzame wereld onmogelijk. 

3. Tal van technologische innovaties die in strijd zijn met de huidige economische wetmatigheden, werden én worden tegengewerkt of gemarginaliseerd.  Zij die de touwtjes in handen hebben binnen het huidige wereldeconomisch model willen hun macht graag geconsolideerd zien.  Daarom worden alle maatschappelijke, politieke, juridische en economische structuren zò vormgegeven dat zij in het voordeel spelen van deze machtselite.  Wie veel heeft wordt beloond met een soepele wetgeving, een meegaande politiek en een fiscaal gunsttarief.  Technologische innovaties die het fundament van hun macht zouden kunnen aantasten zijn vaak onderhevig aan een goed georkestreerd repressie-apparaat en agressieve bedrijfsovernames.  Zo hebben bepaalde olieconcerns de patenten op innovatieve technologieën opgekocht om ze nooit te ontwikkelen en zo hun eigen voortbestaan te verzekeren.

 

EINDE VAN EEN TIJDPERK

Ondanks al deze obstakels is onze grootste uitdaging om tot duurzame technologische innovatie te komen ons cultureel verhaal - datgene waar we automatisch van uit gaan, waar we bijna al onze beslissingen op baseren en waar bijna alle conversaties over gaan.  De kern van de zaak is dat ons cultureel verhaal niet langer ingebed is in de natuurlijke omgeving.  Dit is immers grotendeels ontstaan los van de ecosystemen die aan de basis liggen van onze overleving als mens op aarde, diep in het hart van onze verstedelijkte beschaving, die gevoed wordt door een nooit-eindigende (maar wel eindige) toevloed van industriële producten.

Het is een verhaal dat ons als mens vervreemdt van de natuurlijke wereld waarin we thuishoren.  We hebben een soort 'technologische arrogantie' gecultiveerd aangaande de natuurlijke wereld, waarbij we in de illusie verkeren dat wij in staat zijn om de natuur te verbeteren door middel van onze eigen artificiële creaties.  Hierbij hebben wij ons als mens een dominante, minachtende houding aangemeten ten overstaan van de natuur, die in de huidige economische visie omschreven wordt als niets meer dan een verzameling grondstoffen die wacht op ontginning.

De huidige toestand van de wereld is grotendeels het gevolg van deze houding, die wordt gevoed door een breed scala aan culturele en individuele trauma's, die ons vaak verblinden voor de werkelijkheid.  Globaal gezien zijn we op dit moment immers aan het teren op onze planetaire reserves.  Hoog tijd om het roer om te gooien - ook al vinden we dat niet altijd even gemakkelijk: wij mensen zijn immers gewoontedieren die het liefst gewoon blijven verder doen zoals we bezig zijn.

 

EEN OUD VERHAAL IN EEN NIEUW KLEEDJE

Diep vanbinnen weten we allemaal wel hoe we het best zouden omgaan met onze omgeving.  Wij maken integraal onderdeel uit van het aardse ecosysteem en beseffen instinctief wat onze rol als mens is binnen dit geheel.  Wie in een ontspannen sfeer beschrijft hoe de wereld er in z'n mooiste, ideale vorm uitziet komt bijna vanzelf uit bij een soort 'aards paradijs'.    Allerlei culturele programmaties (religies, nationalisme, kapitalisme, communisme en nog een heleboel andere '-ismen'..) hebben dit besef bedolven onder een berg waardeoordelen die echter niet noodzakelijk aangepast zijn aan de natuurlijke context waarbinnen wij ons bevinden.  Uiteindelijk leven we allemaal op dezelfde planeet, maar in verschillende bioregio's, met elk zijn eigen klimaat, vegetatietype, grondstoffen en ecosystemen.  Enkel een cultuur die er op gericht is om zich aan te passen aan haar bioregio kan in de richting van een duurzame samenleving evolueren.  Het ontwikkelen van een lokale voedselstrategie is hierbij een stap in de goede richting.

 

Er bestaat een globaal schrijverscollectief dat andere culturele verhalen verzamelt en publiceert.  Een goede inspiratiebron voor een meer doorwortelde visie inzake het leven als mens op aarde.

http://dark-mountain.net

Nieuws

Heb je iets aan te kondigen? Een leuk recept ontdekt of een blogpost die je wil delen? Een boeiend artikel ontdekt over voeding? Publiceer het hier!